Hiyeroglif nedir?

Eski Mısır yazısıdır. Yazıya, «kutsal oyma» veya «kutsal yazı» anlamına gelen bu adı eski Yunanlılar vermiştir. Resimlerle yazılan bu yazı çeşidini eski Mısırlılar taşlar, anıtlar, üzerine oymak suretiyle yazıyorlardı. Sağdan sola, yahut yukarıdan aşağıya yazılırdı. Ancak soldan sağa yazılan hiyerogliflere de rastlanmıştır. Papirus'un icadından sonra, bu yazının pek uygun olmadığı görüldü.

Kitap yazarken olsun, taşa yazarken olsun bu yazı çok vakit alıyordu. Bunun üzerine hiyeroglif şekilleri sadeleştirildi. Bu şekilde meydana çıkan yazıya, «hiyeratik» denir. Bu yeni yazının da gelişmesiyle, «demotik» diye anılan yazı meydana geldi. Binlerce yıl kullanılan hiyeroglif yazısı M.S. 500 yıllarında tamamen unutulmuştur. Napoleon'un Mısır seferi sırasında (1799) hiyeroglif yazılı taş bir tablet bulununca bu yazıya karşı yeni bir ilgi başladı. Rosetta'da bulunan taşın bir özelliği a: Mısır hiyeroglifi b: Latin harfleriyle Yunanca yazılışı c: Bugünkü okunuşu aynı metnin hem Mısır demotik yazısı, hem de Yunanca yazılmış olmasıydı.

Bu taş üzerindeki çalışmalar bazı ip uçları verdiyse de, taştaki yazının bütün sırrı ancak 1822de çözüldü. Bu tarihte Champollion adlı bir Fransız, Rosetta taşındaki heyeroglif yazısını okumayı başardı. Bugünün dil bilginleri hiyeroglifi okuyabilirler. Bu dilin grameri ve sözlüğü bile yapılmıştır. Eski Mısırlıların kelimeleri yazmak için kullandıkları işaret, resim yazı. Eski Mısırlılar, Hititler, Maya ve Aztekler Hiyeroglif yazısı kullanılırdı. M.Ö. 4000 yıllarından M.S. 4. yüzyıla kadar Mısır’da aritmetik, astronomi, geometri ve kısmen de teoloji (ilahiyat) sahasında bu yazı kullanıldı.

hiyeroglif

Hiyeroglif yazısı çeşitli yaratık, eşya ve eşyalarla ilgili düşünceleri temsil eden ilkel resim ve işaretlerden meydana gelir. Resimlere uygun manalar verilmeye çalışılmasına rağmen, karmaşık bir yazıdır. Metinlerde, aynı cümle ve kelimede sembolik, figüratif (estetik) ve fonetik (ses, telaffuz) sistemler mevcuttur. İdeografik (fikir ve kelimeleri sembolize eden), silabik (heceyi sembolize eden) ve sessizlerden meydana gelmesi, okunması zor olduğundan Hiyeroglif yazısını yüzyıllarca çözmek mümkün olmamıştır.

İlk önceleri levhalar üzerine kazılan bu yazı sonraları kazılmayıp, yazılmaya başlanınca resimlik vasfı kaybolup, Hieratik yazı haline dönüştü. Hieratik yazının kısaltılıp kullanılışlı bir el yazısına çevrilmesiyle Demotik yazı meydana geldi. Hiyeroglif yazının Hieratik şekli Yunan ve Romalı din adamlarınca, Demotik şekli de günlük hayatta kullanıldı. Karmaşık bir sisteme dayanan, sırlılık mahiyetteki Hiyeroglif yazısı 19. yüzyıla kadar okunup, anlaşılamadı. Yedi yüzden fazla işaretten meydana gelen Hiyeroglif, ilk defa 1822 yılında Fransız dilcisi Champollion tarafından okunabildi.

Sözlükte "hiyeroglif" ne demek?

1. Resimyazı.

Hiyeroglif kelimesinin ingilizcesi

n. hieroglyph
Köken: Fransızca